ઈરાન સાથે ભારતની મોટી ડીલ; પડોશી દેશના પેટમાં રેડાશે તેલ

ચાબહાર પોર્ટને લઈને ભારત અને ઈરાન વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ કરાર હેઠળ, ભારત આગામી 10 વર્ષ સુધી ચાબહાર પોર્ટનું કામકાજ સંભાળશે. આ પહેલીવાર હશે જ્યારે ભારત વિદેશમાં પોર્ટનું કામ સંભાળશે.

image
X
ભારત અને ઈરાન વચ્ચે એક મોટી ડીલ પર હસ્તાક્ષર થયા છે. આ ડીલ ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટ સાથે સંબંધિત છે. આ ડીલ હેઠળ ભારત 10 વર્ષ માટે ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટને સંભાળશે. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે આ જાણકારી આપી. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે કહ્યું કે ભારત 10 વર્ષ સુધી ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટનો વિકાસ અને સંચાલન કરશે. તેમણે આ સમજૂતીને ભારત-ઈરાન સંબંધો અને પ્રાદેશિક જોડાણ માટે ઐતિહાસિક ક્ષણ ગણાવી હતી. ભારત 10 વર્ષ સુધી ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટને સંભાળશે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ભારત વિદેશમાં કોઈ પોર્ટ સંભાળશે. ભારત અને ઈરાન વચ્ચેની આ ડીલને પાકિસ્તાન અને ચીનને યોગ્ય જવાબ તરીકે પણ ગણવામાં આવે છે.

                                                                                        હવે ખડગેએ પણ કેજરીવાલને મુક્તિની 'ગેરંટી' આપી !


આ કરાર મહત્વપૂર્ણ છે
ચાબહારમાં બે બંદરો છે. પ્રથમ- શાહિદ કલંતરી અને દ્વિતીય- શાહિદ ભેશ્તી. શિપિંગ મંત્રાલયના ઇન્ડિયા પોર્ટ્સ ગ્લોબલનું સંચાલન શાહિદ બહિશ્તી કરે છે. આ બંદરનું કામ ભારત પહેલેથી જ સંભાળી રહ્યું હતું. પરંતુ આ ટૂંકા ગાળાનો કરાર હતો. તેને સમયાંતરે રિન્યુ કરાવવું પડતું હતું. પરંતુ હવે 10 વર્ષ માટે લાંબા ગાળાનો કરાર કરવામાં આવ્યો છે. ભારત અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા ગાળાના કરારને લઈને વર્ષોથી વાતચીત ચાલી રહી હતી. પરંતુ અનેક કારણોસર તેમાં વિલંબ થઈ રહ્યો હતો. આ દરમિયાન ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોમાં થોડો તણાવ જોવા મળ્યો હતો. આ સિવાય ઈરાન પર અમેરિકન પ્રતિબંધોને કારણે પણ આ સમજૂતીમાં વિલંબ થયો હતો. આ ડીલ હેઠળ ઈન્ડિયા પોર્ટ્સ ગ્લોબલ ચાબહાર પોર્ટમાં લગભગ 120 મિલિયન ડોલરનું રોકાણ કરશે. ભારત ચાબહાર પોર્ટનો એક ભાગ વિકસાવી રહ્યું છે જેથી કરીને ઈરાન, અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયાના દેશોમાં માલસામાન લઈ શકાય. નવો સોદો પાકિસ્તાનના કરાચી અને ગ્વાદર બંદરોને બાયપાસ કરશે અને ઈરાન થઈને દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય એશિયા વચ્ચે વેપાર માર્ગો ખોલશે.

ચાબહાર બંદર ઘણું મહત્વનું છે
2003માં ઈરાનના તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ સૈયદ મોહમ્મદ ખતામીએ ભારતની મુલાકાત લીધી હતી. તેમની મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને ઈરાન વચ્ચે ઘણા મહત્વપૂર્ણ કરારો પર હસ્તાક્ષર થયા હતા, જેમાં ચાબહાર પ્રોજેક્ટ પણ સામેલ હતો. 2016માં ભારત, ઈરાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે ઈન્ટરનેશનલ ટ્રેડ કોરિડોર અંગે સમજૂતી થઈ હતી. આ કોરિડોરમાં ચાબહારનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ પછી ભારતે શાહિદ ભેશ્તીનું કામ તેજ કર્યું હતું. શાહિદ બહિશ્તીના પ્રથમ તબક્કાનું કામ ડિસેમ્બર 2017માં પૂર્ણ થયું હતું. ત્યારબાદ ભારતે અહીંથી ઘઉંનો પહેલો કન્સાઈનમેન્ટ અફઘાનિસ્તાન મોકલ્યો. 2019માં પ્રથમ વખત અફઘાનિસ્તાનથી કોઈપણ સામાન ચાબહાર પોર્ટ દ્વારા ભારત આવ્યો હતો. શાહિદ બહિશ્તી પોર્ટનું કામ ચાર તબક્કામાં પૂર્ણ થવાનું છે. કામ પૂર્ણ થયા બાદ તેની ક્ષમતા વાર્ષિક 82 મિલિયન ટન થશે. અહીં એક ક્રુઝ ટર્મિનલ પણ પૂર્ણ થયું છે, જેના કારણે આ બંદરની ક્ષમતામાં વધુ વધારો થયો છે.

ઈરાનમાં બની રહેલા ચાબહાર પોર્ટને પણ ચીન અને પાકિસ્તાનને જવાબ માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ કારણથી ભારતને અહીં ખૂબ રસ છે. ગ્વાદર પોર્ટમાં ચીનની હાજરીને કારણે ચાબહાર પોર્ટ હોવું ભારત માટે ફાયદાકારક છે. ચીન પાકિસ્તાનમાં ગ્વાદર પોર્ટ બનાવી રહ્યું છે. ગ્વાદર પોર્ટ અને ચાબહાર બંદર વચ્ચે રોડ માર્ગે 400 કિલોમીટરનું અંતર છે. જ્યારે દરિયામાં આ અંતર લગભગ 100 કિલોમીટર છે. ચાબહાર પ્રોજેક્ટમાં બે અલગ-અલગ પોર્ટ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભારત શાહિદ બહિશ્તી પોર્ટમાં રોકાણ કરી રહ્યું છે. ચાબહાર પોર્ટનું સ્થાન તેને વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. ચાબહાર ઈરાનના દક્ષિણ-પૂર્વ કિનારે આવેલું છે. જ્યાં ચાબહાર આવેલું છે, તે પાકિસ્તાનની સરહદે પણ છે. અને તે પાકિસ્તાનમાં બની રહેલા ગ્વાદર પોર્ટની પણ નજીક છે. જ્યારે ચીને બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ હેઠળ ગ્વાદર પોર્ટ બનાવવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે ચાબહાર પોર્ટનું મહત્વ આપોઆપ વધી ગયું.

જ્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મે 2016માં ઈરાનની મુલાકાત લીધી ત્યારે તેમણે ચાબહાર પોર્ટ માટે $550 મિલિયન ખર્ચ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. એટલું જ નહીં ચાબહાર પોર્ટને ઈન્ટરનેશનલ નોર્થ-સાઉથ ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર (INSTC) સાથે પણ જોડવામાં આવશે. આ કોરિડોર હેઠળ ભારત, ઈરાન, અફઘાનિસ્તાન, આર્મેનિયા, અઝરબૈજાન, રશિયા, મધ્ય એશિયા અને યુરોપ સુધી જહાજો, રેલ અને રોડનું 7,200 કિલોમીટર લાંબુ નેટવર્ક બનાવવામાં આવશે. તેનાથી યુરોપ અને રશિયા સુધી ભારતની પહોંચ પણ સરળ બનશે. આ સિવાય ચાબહાર પોર્ટનો સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે ભારત પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરીને ઈરાન અને મધ્ય એશિયા સુધી પહોંચી શકશે. 

Recent Posts

ભાવનગર ખાતે બોર તળાવમાં 5 બાળકીઓ ડૂબી, 4ના મોત, 1નો આબાદ બચાવ

LokSabha Election 2024 : PM મોદીએ બિહારમાં સભાને સંબોધતા કહ્યું કોણ છે તેમનો રાજકીય વારસ

સ્વાતિ માલીવાલ અંગે અમિત શાહે આપ્યું નિવેદન, કહ્યું જો સાંસદને મુખ્યમંત્રી આવાસમાં માર મારવામાં આવે તો...

ગરમીના કારણે 108 ઇમરજન્સી કોલમાં ધરખમ વધારો, મે મહિનામાં કુલ 1431 કોલ નોંધાયા

ઈરાને હેલિકોપ્ટર દુર્ઘટના બાદ તરત જ અમેરિકા પાસે માંગી હતી મદદ, વિદેશ વિભાગે જણાવ્યું આ કારણ

LokSabha Election 2024 : આ ગામમાં થયું 100 ટકા મતદાન, વોટિંગ કરવા ફ્લાઇટથી પહોંચ્યો યુવક

અમદાવાદીઓ ગરમીમાં બહાર નીકળતા ચેતજો, હવમાન વિભાગે 5 દિવસ માટે આપ્યું રેડ એલર્ટ

બિહારના સારણમાં ચૂંટણી બાદ હિંસા, ફાયરિંગમાં એકનું મોત, 48 કલાક માટે ઈન્ટરનેટ બંધ

ઈરાનના દિવંગત રાષ્ટ્રપતિના સન્માનમાં આજે ભારતમાં રાષ્ટ્રીય શોક

વડાપ્રધાન આજે પોતાના મતવિસ્તારમાં એક વિશેષ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપશે; વારાણસીમાં જોવા મળશે મિની ઈન્ડિયા