લોડ થઈ રહ્યું છે...

ભારતના અર્થતંત્રએ ફરીવાર પકડી રફતાર, બીજા ક્વાર્ટરમાં દેશનો GDP 8.2 ટકા, જાણો શું છે કારણ

image
X
ભારતની અર્થવ્યવસ્થાએ ફરી એકવાર મજબૂત સ્થિતિ દર્શાવી છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ (FY26)ના બીજા ક્વાર્ટરમાં, દેશનો GDP 8.2% ના મજબૂત દરે વૃદ્ધિ પામ્યો, જે છ ક્વાર્ટરમાં સૌથી વધુ છે. આ વૃદ્ધિ માત્ર અપેક્ષાઓ કરતાં વધુ નથી, પરંતુ સ્થાનિક માંગ, ગ્રામીણ અર્થતંત્ર અને સરકારી ખર્ચની મજબૂતાઈને પણ સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત કરે છે.

બીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતના કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન (GDP) વૃદ્ધિ દરમાં 8.2 ટકાનો વધારો થયો છે. સરકારી આંકડા મુજબ, ગત નાણાકીય વર્ષના સમાન ક્વાર્ટરમાં તે 5.6 ટકા હતો. દરમિયાન, એપ્રિલથી ઓક્ટોબર દરમિયાન એટલે કે, આ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ સાત મહિનામાં ભારતની રાજકોષીય ખાધ 8.25 લાખ કરોડ રૂપિયા હતી. આ વાર્ષિક અંદાજના 52.6% છે. આ વખતે રાજકોષીય ખાધ ગયા વર્ષના 46.5% કરતા વધુ છે. સરકાર આ નાણાકીય વર્ષમાં રાજકોષીય ખાધને GDPના 4.4% સુધી ઘટાડવાનું લક્ષ્ય છે, જે એક વર્ષ પહેલા 4.8% હતું.

GDP વૃદ્ધિ અપેક્ષાઓ કરતાં વધુ, પાછલા ક્વાર્ટર કરતા પણ સારી
પાછલા ક્વાર્ટરમાં GDP વૃદ્ધિ દર 7.8% હતો, જે બીજા ક્વાર્ટરમાં 8.2% થયો. અર્થશાસ્ત્રીઓએ 7.3% વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ લગાવ્યો હતો, જ્યારે RBI એ તેનો અંદાજ 7% રાખ્યો હતો. સરકારે GSTમાં ઘટાડો, તહેવારો પહેલા સ્ટોકમાં વધારો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માંગમાં વધારો આ વૃદ્ધિ પાછળના મુખ્ય કારણો હતા.

22 સપ્ટેમ્બરના રોજ આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ પરના GST દરોમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો. આના કારણે ઘરગથ્થુ વસ્તુઓ અને કરિયાણા જેવા FMCG ઉત્પાદનોના વેચાણમાં વધારો થયો હતો. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે GST રાહતથી આશરે ₹2 લાખ કરોડની વધારાની બચત થશે, જેનાથી ખર્ચ વધશે અને અર્થતંત્રને પુનર્જીવિત કરવામાં આવશે. બીજા ક્વાર્ટરના ડેટા આ સુધારાની પુષ્ટિ કરે છે.

પ્રાથમિક ક્ષેત્ર: કૃષિમાં સુધારો, ખાણકામમાં થોડો ઘટાડો
કૃષિ અને ખાણકામ સહિતના પ્રાથમિક ક્ષેત્રમાં વાર્ષિક ૩.૧% વૃદ્ધિ જોવા મળી. કૃષિ ક્ષેત્રનો વિકાસ ૩.૫% ના દરે થયો, જે ગયા વર્ષ કરતા થોડો ધીમો હતો. ખાણકામ ક્ષેત્ર પ્રમાણમાં સ્થિર રહ્યું, ફક્ત ૦.૦૪% ઘટ્યું. દરમિયાન, ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં સુધારો અને સારા ચોમાસાને કારણે કૃષિ પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો જોવા મળ્યો.

ઉત્પાદન અને વીજ ક્ષેત્રોમાં મજબૂત ગતિ
દરમિયાન, ગૌણ ક્ષેત્ર, જેમાં ઉત્પાદન અને વીજ ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે, એ અસાધારણ રીતે સારું પ્રદર્શન કર્યું. એકંદર ઉદ્યોગમાં ૮.૧% નો વિકાસ થયો, અને એકલા ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ૯.૧% નો વિકાસ નોંધાવ્યો. ગયા વર્ષે ઉત્પાદન વૃદ્ધિ માત્ર ૨.૨% હતી તે ધ્યાનમાં લેતા, આ વર્ષનો ઉછાળો નોંધપાત્ર રાહત આપે છે. સેવા ક્ષેત્રે પણ મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું. તૃતીય ક્ષેત્રે 9.2% વૃદ્ધિ નોંધાવી, ત્યારબાદ વેપાર, હોટલ અને પરિવહન, 7.4%, નાણાકીય અને રિયલ એસ્ટેટ સેવાઓ, 10.2%, અને જાહેર વહીવટ અને સંરક્ષણ, 9.7% વૃદ્ધિ નોંધાવી.

વૃદ્ધિના વાસ્તવિક કારણો
ભારતના મજબૂત GDP વૃદ્ધિ માટે ત્રણ મુખ્ય કારણો ઉભરી આવ્યા: પ્રથમ, ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં સુધારો, બીજું, સરકારી મૂડી ખર્ચ અને ત્રીજું, નિકાસમાં વધારો. ખાનગી રોકાણ અને શહેરી માંગ ધીમી હોવા છતાં, સ્થાનિક વપરાશ GDPમાં લગભગ 60% ફાળો આપે છે, જે સ્થિરતા દર્શાવે છે.