રિલાયન્સ સંચાલિત વન્ય સંરક્ષણના વૈશ્વિક કેન્દ્ર વનતારાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રશંસા મળી
X
એક મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય વન્યજીવ સંસ્થાએ અનંત અંબાણીના ભારતના સૌથી મોટા વન્યજીવ બચાવ અને પુનર્વસન કેન્દ્ર, વનતારાને વૈશ્વિક સંરક્ષણ ધોરણો અને નૈતિક નીતિઓનું પાલન કરવાની પુષ્ટિ કરી છે. યુએન-સંલગ્ન, લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિઓના વેપાર પર દેખરેખ રાખતી સંસ્થા (CITES) એ સપ્ટેમ્બર 2025માં વનતારાનું બે દિવસનું સંપૂર્ણ નિરીક્ષણ કર્યું હતું અને તારણ કાઢ્યું હતું કે આ પુનર્વસન સુવિધા પ્રાણી કલ્યાણ અને સંરક્ષણના ઉચ્ચતમ ધોરણો સાથે કાર્ય કરે છે.
ગુજરાતમાં જામનગર રિફાઇનરી સંકુલમાં આવેલું વનતારા, 3,000 એકરથી વધુ વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે અને હાથી, ગેંડા, ચિત્તો, મગર, સરિસૃપ અને પક્ષીઓ સહિત 150,000 થી વધુ બચાવેલા પ્રાણીઓ માટે અભયારણ્ય તરીકે સેવા આપે છે. CITES રિપોર્ટમાં વનતારાના આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ, અદ્યતન પશુચિકિત્સા સંભાળ અને મજબૂત બચાવ અને પુનર્વસન પ્રણાલીઓની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે. નિરીક્ષણ ટીમે નોંધ્યું છે કે વનતારાએ કોઈપણ વાણિજ્યિક પ્રાણી વેપારમાં સામેલ નથી અને પ્રાણી બચાવ અને સંરક્ષણ માટે એક વાસ્તવિક, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બેન્ચમાર્ક થયેલ કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે. સમીક્ષા પ્રક્રિયા દરમિયાન સુવિધાની પારદર્શિતા અને સહકારથી નૈતિક વન્યજીવન વ્યવસ્થાપનમાં વૈશ્વિક નેતા તરીકે તેની સ્થિતિ વધુ મજબૂત થઈ છે.
આ વૈશ્વિક સમર્થન ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) ના પગલે આવ્યું છે, જેણે વંતારામાં ગેરકાયદેસર વન્યજીવન આયાત, નાણાકીય અનિયમિતતાઓ અને પ્રાણી કલ્યાણ ઉલ્લંઘનના આરોપોની સંપૂર્ણ તપાસ હાથ ધરી હતી. દસ્તાવેજ ઓડિટ અને સ્થળ પર નિરીક્ષણ સહિત કાનૂની, નાણાકીય અને કલ્યાણકારી પાસાઓની સમીક્ષા કર્યા પછી, SIT એ વંતાર સામેની બધી ફરિયાદો અને મીડિયા રિપોર્ટ્સને "નિરાધાર, પાયાવિહોણા અને કોઈપણ તથ્યપૂર્ણ અથવા કાનૂની પાયા વિના" જાહેર કર્યા. તપાસમાં પુષ્ટિ મળી કે બધા પ્રાણીઓ કાયદેસર રીતે માન્ય આયાત પરમિટ સાથે હસ્તગત કરવામાં આવ્યા હતા અને વન્યજીવન દાણચોરી, મની લોન્ડરિંગ અથવા નાણાકીય ગેરવર્તણૂકના કોઈ પુરાવા નથી.
વનતારાએ વન્યજીવન સંરક્ષણમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે. તેણે 200 થી વધુ હાથીઓ અને હજારો અન્ય પ્રાણીઓને અસુરક્ષિત પરિસ્થિતિઓમાંથી બચાવ્યા છે, જે તેમને તેમના કુદરતી રહેઠાણોની નકલ કરવા માટે રચાયેલ લીલાછમ, જંગલ જેવા વાતાવરણમાં જીવન જીવવાની બીજી તક આપે છે. આ કેન્દ્ર લગભગ 7 લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિઓ માટે સંરક્ષણ સંવર્ધન કાર્યક્રમો પણ ચલાવે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય મૂળ રહેઠાણોને ફરીથી વસાવવા અને લુપ્ત થવાથી બચાવવાનો છે. વંતારાની પ્રતિબદ્ધતા શિક્ષણ, સમુદાય સશક્તિકરણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રકૃતિ સંરક્ષણ સંઘ (IUCN) અને વિશ્વ વન્યજીવન ભંડોળ (WWF) જેવી વૈશ્વિક સંરક્ષણ સંસ્થાઓ સાથે સહયોગ સુધી વિસ્તરે છે.
વનતારાની અસર ફક્ત પ્રાણી કલ્યાણ સુધી મર્યાદિત નથી. આ પહેલ 12,000 થી વધુ સ્થાનિક નોકરીઓને ટેકો આપે છે, ઓર્ગેનિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપે છે અને ગૌશાળાઓમાંથી ખાતર મેળવે છે, જે પ્રાદેશિક અર્થતંત્રમાં ફાળો આપે છે. સુવિધાના પ્રયાસોને ભારતના પશુ કલ્યાણ બોર્ડ તરફથી કોર્પોરેટ શ્રેણીમાં પ્રણી મિત્ર રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર સહિત પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારોથી માન્યતા આપવામાં આવી છે. કરુણા અને વૈજ્ઞાનિક કઠોરતા પર આધારિત સંરક્ષણ પ્રત્યેનો તેનો અભિગમ, વિશ્વભરમાં વન્યજીવન અભયારણ્યો માટે એક નવો માપદંડ સ્થાપિત કરે છે.
વનતારાના કાર્યને વૈશ્વિક માન્યતા ભારતના સંરક્ષણ પ્રયાસો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે અને જૈવવિવિધતાના રક્ષણમાં ખાનગી-જાહેર ભાગીદારીની સંભાવનાને પ્રકાશિત કરે છે. ઉચ્ચતમ આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને જાળવી રાખીને અને પ્રાણી કલ્યાણ પ્રત્યે અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવીને, વંતાર વન્યજીવન માટે આશાના કિરણ અને વૈશ્વિક સ્તરે નૈતિક સંરક્ષણ પ્રથાઓ માટે એક મોડેલ તરીકે ઉભું છે.
